Wyzwanie / Problem
Obecny system ochrony zdrowia w Polsce budzi frustrację po każdej stronie: pacjentów, lekarzy, placówek i płatników. Mamy długie kolejki, niską przejrzystość, ogromny ciężar biurokracji i polityczne zarządzanie środkami, które powinny pracować przede wszystkim na wynik zdrowotny. Jeden scentralizowany płatnik nie gwarantuje ani sprawności, ani elastyczności, ani realnej presji na jakość.
Dlaczego to ma znaczenie dla Polski i Polaków?
Zdrowie to nie tylko temat humanitarny. To kwestia bezpieczeństwa, zdolności do pracy, jakości życia rodzin, kosztów dla gospodarki i zaufania do państwa. Jeśli system nie działa, ludzie płacą dwa razy: najpierw w składce i podatkach, potem prywatnie czasem pieniędzmi, a czasem utraconym zdrowiem.
Co chcemy osiągnąć?
Chcemy sprawdzić, jak zbudować system powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego oparty na konkurujących kasach chorych lub funduszach zdrowotnych, ale pod twardą regulacją, jasnym koszykiem świadczeń i mechanizmem wyrównywania ryzyka.
Główny cel projektu
Przygotować model reformy, który nie będzie prostym kopiowaniem Niemiec czy Szwajcarii, lecz polską wersją systemu, w którym obywatel ma większy wybór, a płatnik większą odpowiedzialność za jakość i sprawność.
Skąd będziemy wiedzieli, że się udało?
(kluczowe oczekiwane rezultaty np. Poprawa wskaźnika z X do Y)
Wskaźnik główny: skrócenie czasu oczekiwania na wybrane świadczenia i poprawa dostępności.
Wskaźniki pomocnicze: spadek udziału kosztów administracyjnych w całym systemie, poprawa satysfakcji pacjentów, poprawa przejrzystości wyników, spadek liczby spraw wymagających nieformalnego „przepychania” przez system.
Zakładany czas osiągnięcia wskaźnika
Etap analityczny: 6–12 miesięcy. Etap projektowania i konsultacji: 12–18 miesięcy. Ewentualne pilotaże i pierwsze wdrożenia: 24–48 miesięcy.
Konsultacje społeczne metod realizacji
1) powszechny koszyk gwarantowany finansowany obowiązkowo, ale obsługiwany przez wiele konkurujących kas lub funduszy; 2) coroczna możliwość wyboru płatnika przez obywatela; 3) centralny mechanizm wyrównania ryzyka tak, aby kasy nie konkurowały selekcją zdrowych pacjentów; 4) większa przejrzystość jakości i czasu świadczeń; 5) mniej centralnej ręcznej alokacji środków, więcej odpowiedzialności za wynik; 6) stopniowe pilotaże zamiast jednego wielkiego skoku.
Metoda
Jak chcemy osiągnąć nasz cel?
Analiza modeli niemieckiego i szwajcarskiego, przegląd danych o kosztach i czasach oczekiwania, konsultacje z lekarzami, zarządzającymi placówkami, ekonomistami zdrowia i prawnikami, modelowanie wariantów reformy oraz ich skutków dla pacjenta i finansów publicznych.
Zakres działań
Projekt obejmie finansowanie podstawowego koszyka, zasady konkurencji płatników, wyrównanie ryzyka, kontraktowanie świadczeń, przejrzystość danych, ograniczanie biurokracji, ochronę pacjenta oraz rolę państwa jako regulatora i strażnika standardów.
Planowane zasoby
Ekspertów od ekonomiki zdrowia, prawa medycznego, ubezpieczeń, zarządzania ochroną zdrowia i danych; partnerów klinicznych; wsparcia analitycznego; finansowania prac eksperckich i warsztatów.
Zakończenie prac
Kamień milowy 1: raport porównawczy systemów. Kamień milowy 2: model architektury polskiej reformy. Kamień milowy 3: katalog ryzyk i bezpieczników. Kamień milowy 4: dokument rekomendacyjny z wariantami wdrożenia.
Uzasadnienie naszej metody
Nie chcemy sprzedawać bajki, że konkurencja rozwiąże wszystko sama z siebie. W zdrowiu konkurencja ma sens tylko wtedy, gdy jest silnie regulowana, a obywatel ma zagwarantowany podstawowy koszyk i ochronę przed selekcją ryzyka. Dlatego interesuje nas nie wolny rynek bez reguł, tylko model, w którym wybór, odpowiedzialność i przejrzystość działają lepiej niż obecna centralizacja.
O projekcie
To projekt reformy systemowej. Nie polega na prostym haśle „zlikwidujmy NFZ”. Chodzi o sprawdzenie, czy Polska może zbudować system bardziej konkurencyjny, mniej zbiurokratyzowany i bardziej nastawiony na wynik zdrowotny.
Projekt ustrojowo-zdrowotny. Cel: sprawdzić, czy Polska może odejść od skrajnej centralizacji jednego płatnika na rzecz systemu powszechnego, ale bardziej konkurencyjnego, przejrzystego i mniej podatnego na polityczne zatory.
Jeśli pracujesz w ochronie zdrowia, finansowaniu świadczeń, prawie medycznym albo zarządzaniu placówkami, dołącz. Jeśli chcesz, żeby debata o zdrowiu zeszła z poziomu haseł na poziom realnej architektury systemu, wesprzyj ten projekt.
Wesprzyj ważny dla Ciebie projekt lub całą działalność
Widzisz jakość i wartość w tym co i jak robimy?
Źródła i benchmarki do dalszych prac
- BMG – Statutory health insurance in Germany: https://www.bundesgesundheitsministerium.de/en/themen/krankenversicherung/online-ratgeber-krankenversicherung/krankenversicherung/statutory-health-insurance-shi
- GKV-Spitzenverband – Statutory health insurance: https://www.gkv-spitzenverband.de/english/statutory_health_insurance/statutory_health_insurance.jsp
- Swiss FOPH – Health insurance: https://www.bag.admin.ch/en/health-insurance
- Swiss FOPH – requirement to obtain insurance: https://www.bag.admin.ch/en/health-insurance-requirement-to-obtain-insurance-for-persons-resident-in-switzerland
- Commonwealth Fund – Switzerland profile: https://www.commonwealthfund.org/international-health-policy-center/countries/switzerland
